ต้องกล้าเข้าไว้...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๙

..."อาจารย์ครับ...3C สูตรนำไปสู่ความสำเร็จที่จำได้ง่าย และทำได้ง่ายๆ นี่ มันจริงหรือเปล่าครับ...ผมคิดว่า ตอนพูดนี่มันง่ายครับ แต่ตอนทำนี่ล่ะ มันคงจะยากแน่นอนเลยครับ..." ลูกศิษย์มีสีหน้ายุ่งยากใจ 😒

..."คุณลงมือทำหรือยังล่ะ..." 😊

..."ยังครับอาจารย์...แค่คิดผมก็ว่ามันคงจะยากสุดๆ ล่ะครับ..."

..."นั่นล่ะ มันก็ยากเพราะความคิดนี่ล่ะ ถ้ายังไม่ได้ทำ เราจะบอกว่ามันยาก มันจะเป็นการตัดกำลังใจตัวเองนะ..."

..."มันก็อดคิดไม่ได้นี่ครับ อาจารย์...ปกติคนเราก็ต้องคิดก่อนทำอยู่แล้วครับ ถ้าไม่คิดก่อน เราก็ไม่รู้นี่ครับว่าจะต้องทำอะไร..."

..."คุณต้องแยกเรื่องการคิดก่อนทำ กับความยุ่งยากใจก่อนลงมือทำครับ...เราคิดเพื่อสร้างทางเลือก หาทางที่เหมาะสมที่สุด ถ้าคิดได้ คิดออกว่าจะทำอะไรบ้าง นี่เป็นการดีครับ...จากนั้นก็ลงมือทำ ทำในสิ่งที่คิดว่าจะทำครับ...ความทุกข์ใจของการคิดแล้วไม่ทำ เกิดขึ้นมาจากเราไม่เชื่อสิ่งที่เราคิดมา ก็เลยทำให้เรายุ่งยากใจครับ...แต่ถ้าเราเชื่อในสิ่งที่เราคิดมาว่าเป็นไปได้ เกิดประโยชน์จริง ก็ไม่ต้องคิดมากให้วุ่นวายอะไรจนเกินไป..."

..."อาจารย์ครับ แสดงว่าเราต้องกล้าที่จะทำความคิดของเราให้เป็นจริง ใช่มั๊ยครับ?"...

..."ใช่แล้วครับ...ความกล้า จะพาให้เราได้เริ่มในสิ่งที่เราคิดไว้แล้ว ทำด้วยความมั่นใจครับ..."

..."ถ้าอาศัยความกล้าอย่างเดียว ก็ไม่ต้องคิดมากล่ะครับ อาจารย์..." 😄

😊..."ถ้ากล้าทำ โดยไม่ได้คิดอะไรก่อน เขาเรียกว่า ทำตามอารมณ์ชั่ววูบ...แต่ถ้าคิดได้แล้ว ไม่กล้าทำอะไรซักที เขาเรียกว่า คนคิดมาก...ความมั่นใจอย่างเดียวไม่พอ ต้องอาศัยความกล้าในการทำสิ่งที่เรามั่นใจ..."

..."ผมคิดว่า มันเกี่ยวข้องกับความชัดเจนครับอาจารย์...C ตัวที่หนึ่ง...ถ้าเรามั่นใจว่า เป้าหมายของเราคืออะไร เราจะทำอะไร เราจะทำไปทำไม เราจะไปถึงไหน เราจะไปยังงัย ถ้าเกิดปัญหาขึ้นเราจะแก้ไขยังงัย ความเปลี่ยนแปลงที่เราต้องการให้เกิดขึ้นคืออะไร และ จะรู้ได้อย่างไรว่าเกิดความเปลี่ยนแปลงขึ้นแล้ว ก็แสดงว่าเราได้ทำ C ตัวที่หนึ่งแล้ว..." 😉

😄..."ครับ ใช่ครับ...คุณมาถูกทางแล้วครับ..."

..."แสดงว่า กิจกรรมอะไรก็ตามที่จะเกิดขึ้น ก็เป็นผลจากที่เราชัดเจนว่าเราต้องการเห็นอะไรครับอาจารย์..."

..."นั่นก็ใช่ครับ...😊...มาถึงตอนนี้ คุณก็คงจะเข้าใจเป็นอย่างดีแล้วว่า ถ้าเรากำหนดเป้าหมายให้ชัดเจน สิ่งอื่นๆ ที่ตามมาก็จะชัดเจนตามมาเป็นเหมือนห่วงโซ่...ถ้าไม่ชัดเจนตั้งแต่เริ่มต้น สิ่งที่ตามมาก็จะไม่ชัดเจน และ ถ้ายืนยันจะทำต่อไป ไม่มีการแก้ไข ปรับปรุง มันก็จะพังทลายไปในที่สุด..."

..."ครับ อาจารย์...😍"

เล็กๆ ใช่เลย...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๘

...บทสนทนาของลูกศิษย์กับอาจารย์ เริ่มต้นขึ้นในตอนเช้าของวันหนึ่ง...

..."อาจารย์ครับ...ผมได้กำหนดเป้าหมายชีวิตของผมมาแล้วครับ กว่าจะทำได้ก็ใช้เวลานานพอสมควรเลยครับนี่...กว่าจะค้นหาสิ่งตัวเองรักได้ชัดเจน ก็ต้องถามตัวเอง ถามแล้วถามอีกว่าเป็นสิ่งที่ตัวเองรักจริงหรือเปล่า...ไม่ใช่เรื่องง่ายเท่าไหร่เลยครับอาจารย์..."

...อาจารย์ก็อมยิ้ม และบอกกับลูกศิษย์ว่า "ไม่ง่าย และก็ไม่ยาก...ส่วนมากคนเรายุ่งยากกับความคิดทั้งนั้นล่ะครับ แต่พอได้คำตอบ มันก็ง่ายขึ้นมาทันที...ต้องเปลี่ยนความคิดออกมาเป็นสิ่งที่จับต้องได้ คิดแล้วเขียนออกมา นั่นก็เป็นวิธีนึง..."

..."ครับอาจารย์...แล้วทีนี้ ผมจะไปต่อยังงัยครับ มีเป้าหมายชีวิตแล้วนี่..."

..."อย่างที่อาจารย์บอกล่ะครับ ว่าเราต้องเปลี่ยนสิ่งที่จับต้องไม่ได้ ให้เป็นรูปธรรม...ลองเขียนสิ่งที่ตัวเองจะทำในแต่ละวันออกมาดูครับ สิ่งที่เราทำแล้วมีพลัง หมายถึงว่าทำแล้วมีความพึงพอใจ เบิกบานใจ มีประโยชน์กับคนอื่นและสังคม...มันมีเหตุผลนะ ที่เราต้องเขียนออกมาเป็นวันๆ นี่..."

..."เพราะว่าเราต้องเริ่มจากตัวเรา จากสิ่งเล็กๆ ที่มีพลังครับ อาจารย์...ถึงแม้ว่าเราจะคิดทำเรื่องใหญ่ขนาดไหนก็ตาม อยากเห็นความเปลี่ยนแปลงยิ่งใหญ่ เราก็ต้องเริ่มจากสิ่งเล็กๆ อยู่ดี...ผมมีเป้าหมายชีวิตที่ชัดเจนขึ้น ผมก็ต้องลงมือทำ เริ่มจากสิ่งเล็กๆ น้อยๆ สะสมไปเรื่อยๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายครับ..."

..."แสดงว่าคุณก็คงเข้าใจแล้วนะครับ ว่าเราจะต้องเขียนสิ่งที่เราจะทำออกมาแบบไหน..."

..."รู้แล้วครับอาจารย์...สิ่งที่ผมจะทำในแต่ละวัน จะต้องเป็นสิ่งที่จะส่งผลให้ผมได้บรรลุเป้าหมายชีวิตของผมที่ได้ตั้งไว้ครับ จะสำเร็จหรือเปล่านั้น มันเป็นอีกเรื่องนึงนะครับอาจารย์...ผมคิดว่าเราต้องลงมือทำ มันจึงจะเกิดผลครับ..."

..."ครับ...อาจารย์มีแนวคิดที่จะนำเราไปสู่ความสำเร็จมาฝากพิจารณา..."

...3C...Clarity...Consistency...Continuity...

..."อาจารย์กำลังจะบอกว่า ถ้าผมนำแนวคิดนี้ไปประกอบกับสิ่งที่ผมจะทำในชีวิตของผม ความสำเร็จก็จะเกิดขึ้น ใช่มั๊ยครับ..?"

..."ครับ...ถ้าอย่างนั้น เรามาดูกันไปทีละ C ครับ..."

..."ครับ อาจารย์..." 😊😊

Ikigai...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๗

...ทบทวนกันอีกครั้งครับ...การกำหนดเป้าหมายชีวิตมี ๔ ขั้นตอน...
การค้นหา "ความปรารถนาของชีวิต"
การค้นหา "วิชาชีพ"
การค้นหา "คุณค่างานของเราที่มีให้กับสังคมนี้ โลกใบนี้" และ...
การค้นหา "ภารกิจในการใช้ชีวิต"...

...ในการค้นหา "ภารกิจในการใช้ชีวิต" ให้เรานำเอาสิ่งที่เราได้พิจารณาแล้วว่า "โลกนี้ สังคมนี้ ต้องการอะไร" มาพิจารณาอย่างค่อยเป็นค่อยไปร่วมกับ "สิ่งที่เรารัก" เราก็จะได้ข้อสรุปออกมาครับ...

...และ เช่นเคยครับ ผู้เขียนขอยกตัวอย่างของผู้เขียนเองในการกำหนด "ภารกิจในการใช้ชีวิต"...ผู้เขียนเชื่อว่า "โลกนี้ สังคมนี้ ต้องการผู้ฟังที่ดี ต้องการคนมองโลกในแง่ดี ต้องการความสงบสุข ต้องการสันติภาพ ต้องการผู้นำทางความคิด"...ส่วนสิ่งที่ตัวเองรัก คือ "การเดินทางท่องเที่ยว รักการเขียนหนังสือ รักการอ่านหนังสือ ชอบขับรถ ชอบการสร้างคน สอนคน รักที่จะทำเรื่องเล็กๆ แต่มีพลัง..."

...เมื่อนำสองส่วนนี้มาพิจารณาแล้ว ผู้เขียนก็จะได้ "ภารกิจในการใช้ชีวิต" ว่า "การสื่อสารเรื่องราวต่างๆ ที่จะสร้างพลังชีวิตให้กับคนอื่น สร้างคนที่มีคุณภาพให้กับสังคม..."

...ในขั้นตอนต่อไป ก็คือการกำหนดเป้าหมายชีวิตของตัวเองครับ โดยแนวคิด Ikigai ปรัชญาหนึ่งในการใช้ชีวิตของคนญี่ปุ่น บอกไว้ว่า "สิ่งที่จะทำให้เราตื่นขึ้นมา และกระโดดออกจากเตียง ลุกขึ้นมาใช้ชีวิตอย่างเบิกบานใจ"...การกำหนดเป้าหมายชีวิตโดยปรัชญาแนวนี้ก็ไม่ได้มีอะไรซับซ้อนครับ...ผู้เขียนเองก็ได้กำหนดเป้าหมายตามแนวคิดนี้ไว้ว่า "ผู้เขียนจะเป็นนักเล่าเรื่องเพื่อสร้างพลังชีวิต และสร้างทางเลือกในการพัฒนาตัวเอง และพัฒนาสังคม..."

...คงจะไม่ยากเท่าไหร่นะครับ ในการค้นหาตัวเอง และ กำหนดเป้าหมายชีวิตของตัวเอง...ขอเพียงให้เราใช้เวลากับตัวเอง พิจารณาอย่างค่อยเป็นค่อยไป...บางคนอาจจะใช้เวลาหลายวัน หลายสัปดาห์ หลายเดือนก็เป็นไปได้ นั้นก็ถือว่าเป็นเรื่องธรรมดาครับ เพราะแต่ละคนก็ผ่านประสบการณ์มามากมาย แตกต่างกันไป...ค่อยๆ คิด ค่อยๆ พิจารณาครับ "ชีวิตเป็นของเราเอง ทำในสิ่งที่มีความสุข ไม่ทำให้ผู้อื่นทุกข์ เป็นประโยชน์ต่อสังคมตามแรงที่มี" ก็เอาล่ะครับ...

Ikigai...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๖

...ตอนที่ ๖ นี้ จะนำเราสู่การพิจารณา "คุณค่างานของเราที่มีให้กับสังคมนี้ โลกใบนี้" ครับ...

...เริ่มจากการนำ "สิ่งที่เราทำแล้วเกิดรายได้" หรือพูดง่ายๆ คือ มีคนพร้อมที่จะจ่ายตังค์ให้เรานั่นเองครับ...นำมาพิจารณาคู่กับ "สิ่งที่โลก สิ่งที่สังคมนี้ต้องการ"...

...ตัวอย่างจากผู้เขียน (อย่าเพิ่งเบื่อกันนะครับ ยกตัวอย่างที่ตัวเองทำก็สะดวกดีครับ)..."สิ่งที่ทำแล้วเกิดรายได้" คือ การเป็นวิทยากร, การเป็นผู้อำนวยความสะดวกในกระบวนการเรียนรู้, การเป็นโค้ช, การเป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาบุคลากรและองค์กร...ส่วน "สิ่งที่โลกนี้ สังคมนี้ต้องการ" ตามมุมมองของผู้เขียน เห็นว่า สังคมนี้ต้องการความสงบสุข ต้องการผู้ฟังที่ดี ต้องการคนมองโลกในแง่ดี ต้องการผู้นำทางความคิด...

...เมื่อพิจารณาจากสองส่วนนี้แล้ว ผู้เขียนก็จะได้ "คุณค่างานของเราที่มีให้กับสังคมนี้ โลกใบนี้" ว่า "ความสามารถในการเป็นที่ปรึกษา และเป็นทรัพยากรบุคคลด้านการพัฒนาตัวเองและองค์กร"...

...มาถึงตอนนี้ เราก็จะได้ ๓ องค์ประกอบที่สำคัญสำหรับการกำหนดเป้าหมายชีวิตของเราแล้วครับ...เหลืออีกหนึ่งองค์ประกอบ สามารถติดตามได้ในตอนต่อไปครับ...

<<<<<<<<<<<<<>>>>>>>>>>>>>>
ทวนคืนกันนิดนึงครับ ว่า "การกำหนดเป้าหมายชีวิตของเรา" มี ๔ ขั้นตอน ได้แก่...
การค้นหา "ความปรารถนาของชีวิต"
การค้นหา "วิชาชีพ"
การค้นหา "คุณค่างานของเราที่มีให้กับสังคมนี้ โลกใบนี้" และ...
การค้นหา "ภารกิจในการใช้ชีวิต"...

Ikigai...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๕

...สวัสดีครับ...เรามาต่อกันในตอนที่ ๕ เรื่องสูตรสำเร็จครับ...

...ต่อเนื่องจากตอนที่แล้ว เราได้พูดคุยกันเรื่อง การค้นหา "ความปรารถนาของชีวิต"...วันนี้เราจะมาคุยกันต่อเรื่อง "วิชาชีพ" ครับ

...การค้นหา "วิชาชีพ" ของเรา เป็นการพิจารณาจาก "สิ่งที่เราถนัด" กับ "สิ่งที่ทำแล้วเกิดรายได้" ครับ...สององค์ประกอบนี้เป็นส่วนผสมของทักษะ ความชำนาญของเรา เข้ากับสิ่งที่ทำแล้วเกิดรายได้ครับ...หลายคนบอกว่า บางครั้งการทำสิ่งที่เกิดรายได้ กลับไม่ใช่สิ่งที่เราถนัดเสมอไปครับ...ในมุมมองตรงกันข้าม ถ้าเราคิดพิจารณาดูดีๆ ว่าเราสามารถนำสิ่งที่เราถนัดมาทำให้เกิดรายได้ นั่นถือว่าสุดยอดล่ะครับ ถนัดด้วย เกิดรายได้ด้วย...ดังนั้นในขั้นนี้ เราต้องค่อยๆ ดูตัวเอง อย่าหลอกตัวเอง โดยปกติ ทักษะที่เกิดขึ้นในงานก็จะเป็นสิ่งที่เราถนัดอยู่แล้ว เพราะความถนัดหรือทักษะนี่ ต้องอาศัยการฝึกฝน อาศัยการสะสมชั่วโมงบินมาทั้งนั้นครับ..."วิชาชีพ" เป็นสิ่งที่เราเรียนรู้มาจากโรงเรียน จากการทดลองปฏิบัติ ค่อยๆ สะสมมา ทั้งด้านการคิด มุมมอง ความเชื่อ และการลงมือปฏิบัติ...ถ้าเราพิจารณาดูดีๆ ค่อยๆ พิจารณา เราก็จะเห็นความสัมพันธ์กันอย่างแยบคายครับ...

...ขออนุญาตยกตัวอย่างจากผู้เขียนเอง ในการกำหนด "วิชาชีพ"...ผู้เขียน "ถนัด" ในเรื่องการฟังคน ฟังเพื่อเข้าใจ, ถนัดในเรื่องการดูบุคลิกภาพของคน และบอกได้ว่าบุคคลผู้นั้นมีลักษณะนิสัยอย่างไร, ผู้เขียนถนัดในเรื่องการออกแบบขบวนการเรียนรู้เพื่อให้คนได้ค้นหาศักยภาพของตัวเอง...ส่วน "สิ่งที่ทำแล้วเกิดรายได้หาเลี้ยงตัวเอง" ก็เป็นเรื่องการเป็นวิทยากร, การเป็นนักจัดกระบวนการเรียนรู้, การเป็นโค้ช, การเป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาบุคลากรและองค์กร...

...เมื่อนำ "สิ่งที่ถนัด" มาพิจารณากับ "สิ่งที่ทำแล้วเกิดรายได้หาเลี้ยงตัวเอง" ผู้เขียนก็จะได้ "วิชาชีพ" คือ การเป็นวิทยากร, การเป็นโค้ช, การเป็นที่ปรึกษาด้านการพัฒนาบุคลากรและองค์กร ครับ...

...จากตัวอย่าง เราก็จะเห็นความสัมพันธ์ ซึ่ง "วิชาชีพ" ก็มาจาก "ความถนัด" ของเราเอง ไม่ทางตรงก็ทางอ้อมครับ...

...ในตอนต่อไป เราจะมาพิจารณาขั้นที่ ๓ เพื่อกำหนด "คุณค่าของงานที่เราทำ ที่มีต่อสังคม (Vocation)" ครับ...

Ikigai...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๔

...หลังจากที่เราได้ค้นหา ๔ องค์ประกอบแล้ว ถือว่าเราได้ผ่านขั้นตอน "การค้นหาตัวเอง" มาแล้วครับ ต่อไปเราจะเข้าสู่ขั้นตอนการกำหนดเป้าหมายชีวิตของเรากันครับ...เรามาดูกันว่าเราจะใช้ประโยชน์จากองค์ประกอบทั้ง ๔ นี้กันได้อย่างไร...

ขั้นที่ ๑ ให้เราดู "สิ่งที่เรารัก" คู่กับ "สิ่งที่เราถนัด" ครับ และสรุปออกมาให้ได้ใจความที่บ่งบอกถึง "ความปรารถนาของชีวิต" ผู้เขียนแปลจากคำว่า Passion ครับ จริงๆ คำนี้ถ้าแปลตรงตัว แปลได้ว่า ความหลงใหล ความหมายลึกซึ้งครับ ก็เลยใช้คำที่เข้าใจง่ายหน่อย...ความปรารถนาของชีวิต เป็นสิ่งที่ทำให้เราได้ใช้พลังชีวิตในด้านที่เรารัก และเราถนัด มาผสมผสานกัน ทำให้เราชัดเจนมากขึ้น...

...ขอยกตัวอย่างของผู้เขียน...ผู้เขียน "รัก" ในเรื่องการเดินทาง ท่องเที่ยว โดยเฉพาะไปเดินป่า ขึ้นเขา, รักการอ่านหนังสือ, รักการขับรถ, รักในการสร้างคน สอนคน, รักที่จะทำเรื่องเล็กๆ แต่มีพลัง...

...ผู้เขียน "ถนัด" เรื่องการฟังคน ฟังเพื่อเข้าใจอารมณ์ ความรู้สึก, ถนัดในเรื่องการวิเคราะห์บุคลิกภาพของคน, ถนัดในเรื่องการสนทนาเพื่อให้ข้อคิดกับคนอื่น และกระตุ้นให้คนได้ใช้พลังที่มีอยู่ในตัวเองให้เกิดประโยชน์ต่อตัวเองและผู้อื่น...

...เมื่อนำ ๒ องค์ประกอบนี้มีกำหนด "ความปรารถนาของชีวิต" ก็จะสรุปได้ว่า "การท่องเที่ยวหาประสบการณ์, นำมาถ่ายทอดเรื่องราวด้วยการเขียน, การเล่าเรื่อง, เพื่อให้กำลังใจผู้คน, เป็นที่ปรึกษาด้านชีวิต และการงาน..."...นี่คือ Passion ของผู้เขียนครับ...

ขั้นที่ ๒ เราจะนำเอา "สิ่งที่เราถนัด" กับ "สิ่งที่เราทำ แล้วเกิดรายได้เลี้ยงตัวเอง" มาพิจารณา เราก็จะได้ "วิชาชีพ (Profession)"...พูดง่ายๆ คือเครื่องมือทำมาหากินนั่นล่ะครับ...

ขั้นที่ ๓ นำเอา "สิ่งที่เราทำ แล้วเกิดรายได้เลี้ยงตัวเอง" กับ "สิ่งที่โลกต้องการ" มาพิจารณา เราก็จะได้ "คุณค่าของงานที่เราทำที่มีต่อสังคม (Vocation)"...

ขั้นที่ ๔ นำเอา "สิ่งที่โลกต้องการ" มาพิจารณากับ "สิ่งที่เรารัก" เราก็จะได้ "ภารกิจ (Mission)" คือได้ทำในสิ่งที่รัก และมีคุณค่าต่อโลกใบนี้...

...รายละเอียดในขั้นที่ ๒-๔ จะเล่าสู่กันฟังในตอนต่อไปครับ...

Ikigai...สูตรสำเร็จนั้นมีมากมาย แต่จะสำเร็จหรือไม่ นั่นเป็นอีกเรื่องหนึ่ง...ตอนที่ ๓

...การที่เราจะตั้งเป้าหมายชีวิตให้ได้ดี ให้ได้ชัดเจน ให้ได้ดั่งใจเรา ก็ต้องมีการอาศัยหลักการ หลักคิดอยู่เหมือนกัน...

...ผู้เขียนเห็นว่า หลักคิดหนึ่งที่สามารถนำมาใช้ได้ดี เหมาะสม เป็นหลักคิดที่เรียกว่า อิคิไก Ikigai เป็นแนวคิดการดำเนินชีวิตของคนญี่ปุ่น ที่ว่า "เหตุผลที่จะทำให้คุณมีชีวิตอยู่" หรือ "สิ่งที่จะทำให้คุณตื่นและกระโดดออกมาจากเตียงนอนในตอนเช้า"...ถ้าพิจารณาแล้ว ก็คงเป็นความพึงพอใจในการมีชีวิตอยู่ และ ทำให้เราได้เข้าใจความหมายของชีวิตได้อย่างลึกซึ้งมากขึ้น...

...เริ่มต้นไม่ยากครับ หาองค์ประกอบ ๔ เรื่องนี้ให้พบ ขบคิด พิจารณาให้ชัดเจน...
องค์ประกอบที่ ๑ สิ่งที่เรารัก...อยากทำมาก ถึงมากที่สุด ไม่มีใครมาบังคับ ถ้าไม่ได้ทำจะรู้สึกว่าชีวิตขาดรสชาติ
องค์ประกอบที่ ๒ สิ่งที่เราถนัด...เป็นทักษะ เป็นความชำนาญ เกิดจากการเรียนรู้ การปฏิบัติจริง...
องค์ประกอบที่ ๓ สิ่งที่เราทำแล้วเกิดรายได้เลี้ยงตัวเอง...
องค์ประกอบที่ ๔ สิ่งที่โลกนี้ สังคมนี้ต้องการ...

...ดูๆ ไป องค์ประกอบเหล่านี้ก็เหมือนแนวคำถามที่เราใช้สำรวจตัวเอง สำรวจวิธีคิด สำรวจวิธีปฏิบัติของเราครับ...ในขั้นตอนนี้อย่ารีบนะครับ ค่อยๆ คิด พิจารณา...ผู้เขียนใช้วิธีเขียนออกมาเป็นข้อๆ ก่อน หลังจากนั้นก็มาพิจารณา ว่าใช่หรือไม่ใช่...โดยปกติแล้ว คนเราจะรู้ตัวเองดีครับ ว่าสิ่งใดที่เป็นตัวตนของตนเอง...

สามารถอ่านเพิ่มเติมได้ที่ https://en.wikipedia.org/wiki/Ikigai